Eddie Palmieri

Marek Romański

Król salsy, pianista, kompozytor i bandleader zmarł 6 sierpnia 2025 roku w  Hackensack, New Jersey.

Eduardo Palmieri pochodził z hiszpańskiej enklawy w nowojorskim Harlemie. Urodził się 15 grudnia 1936 r. w portorykańskiej rodzinie mającej wśród swoich przodków również imigrantów z Korsyki. Dorastał w dzielnicy Bronx. Jego pierwszym muzycznym partnerem i inspiracją był starszy brat Charlie, również pianista i towarzysz w licznych konkursach talentów. Jako 13-latek dołączył do orkiestry swojego wuja grając na timbalesach. Równolegle rozwijał swoją pianistykę wzorując się na takich luminarzach jak Thelonious Monk, a w późniejszych latach spory wpływ miał na niego McCoy Tyner. 

W latach 50. budował swoją pozycję w świecie muzyki latynoamerykańskiej grając w kilku zespołach, m.in. w orkiestrze mistrza muzyki mambo znanego jako Tito Rodríguez. W 1961 r. założył zespół Conjunto La Perfecta, z wokalistą Ismaelem Quintaną. Niemal z miejsca wypracował własny, charakterystyczny sound zapraszając do składu dwóch puzonistów i flecistę. Potężne riffy puzonów dodawały ciężaru i drapieżności jego muzyce. Jazz mieszał się z tradycją afro-karaibską. Jego grupa stała się niemal synonimem elektryzującej, swingującej i tanecznej muzyki. Odważnie eksperymentował z jazzowymi technikami podczas zaczerpniętych z tradycji kubańskiej improwizowanych jam sessions zwanych descarga. Był prawdziwym innowatorem latynoskiej muzyki.

Debiutancki album „La Perfecta” wydał w 1962 r. Łącznie ukazało się 45 jego autorskich krążków, za które otrzymał aż dziewięć nagród Grammy. Szerokim echem odbiły się jego dwa albumy „El Sonido Nuevo” (1966) i „Bamboléate” (1967) nagrane z wibrafonistą Calem Tiaderem. W 1968 r. rozwiązał zespół La Perfecta – ponownie go reaktywował już w latach 00.

Na wydanej w 1970 r. płycie „Superimposition” do salsy i latin jazzu dodał soulową emocjonalność i funkową pulsację. Nagrany wraz z portorykańskim wokalistą Lalo Rodriguezem album „The Sun Of Latin Music” (1974) przyniósł mu pierwszą nagrodę Grammy. W 1979 wziął udział w wielkim koncercie podczas Amandla Festivalu w Bostonie obok takich artystów jak Bob Marley, Dick Gregory czy Patti Labelle. Dochód z tego wydarzenia został przeznaczony m.in. na walkę z apartheidem w Południowej Afryce.

Bodaj największym sukcesem w dyskografii Eddie’ego Palmieriego był wydany w 2000 album „Masterpiece / Obra maestra”, na którym towarzyszył mu inny mistrz salsy – Tito Puente. Płyta otrzymała dwie nagrody Grammy. Ostatni album Palmieriego „Mi Luz Mayor” ukazał się w roku 2018 – a wśród muzyków towarzyszących sędziwemu liderowi był m.in. sam Carlos Santana.

W 2013 r. roku otrzymał najbardziej zaszczytne wyróżnienie amerykańskie w dziedzinie jazzu – NEA Jazz Masters Award.

Choć Eddie Palmieri wpłynął na rozwój wielu gatunków muzyki latynoskiej, to nigdy nie zapominał o tym, że jej korzenie tkwią w tańcu. Zawsze dbał o obecność porywającego do tańca rytmu. W wywiadzie z 1994 r. mówił: „Gdy ta muzyka zaczynała się na Kubie, naśladowała taniec koguta z kurą. Kiedy grałem z takimi muzykami jak Tito Rodríguez, Tito Puente, mój brat Charlie Palmieri i jego orkiestra Charanga, czy Johnny Pacheco, to zawsze stawaliśmy naprzeciw tancerzy. A oni byli tak biegli, że stanowili dla nas wyzwanie. To była sprawa między nimi a tobą. Chciałeś, żeby się spocili, żeby na koniec wieczoru mówili: ‘Och, Eddie, to było wspaniałe, powaliłeś mnie na kolana!’. Jak to słyszałem, to wiedziałem, że zadowoliłem taneczną część publiczności – ach, wtedy moja dusza się raduje!”

Polskę Eddie Palmieri odwiedził chyba tylko raz, w 1998 r. zagrał ze swoją Orkiestrą na Jazz Jamboree w Warszawie. Żył 88 lat.