Theo Jörgensmann

Maciej Karłowski

Niemiecki wirtuoz klarnetu zmarł 6 października 2025 w Brüel w wieku 77 lat.

Theo Jörgensmann należał do drugiego pokolenia europejskich muzyków freejazzowych, był jednym z najważniejszych architektów renesansu klarnetu na scenie jazzowej i muzyki improwizowanej. 

Urodził się 29 września 1948 roku Bottron w Niemczech. Na klarnecie zaczął grać późno, bo dopiero w wieku 18 lat. W latach 1969 - 72 pobierał prywatne lekcje u nauczyciela muzyki w Folkwang Hochschule w Essen, której wykładowcą, pod koniec lat 60., był Krzysztof Penderecki.

Zawsze przyznawał, że muzyczną drogę zaczynał od hard bopu i fascynacji twórczością takich mistrzów klarnetu jak Tony Scott, Perry Robinson i Jimmy Giuffre. Szybko jednak wachlarz jego zainteresowań poszerzył się o estetykę daleką od mainstreamu, a w gronie szczególnie silnych inspiracji pojawił się Ornette Coleman.

Od tamtego czasu bezustannie eksperymentował. Dowodem na to są nagrania dokonane w towarzystwie wielkich postaci jazzu od Johna Cartera, wspomnianego Perry’ego Robinsona przez Ernsta-Ludwiga Petrowsky’ego, Güntera „Baby” Sommera, po Gianluigiego Trovesiego czy Eckarda Koltermanna. 

W ciągu ponad czterdziestoletniej kariery koncertował z takim muzykami jak m.in. Lee Konitz, Charlie Mariano, Andrea Centazzo, Kenny Wheeler, Franz Koglman, Barre Phillips, Karl Berger czy Kent Carter.

Na początku XXI wieku jednym z jego dwóch głównych wehikułów muzycznych był słynny kwartet współtworzony z wibrafonistą Christopherem Dellem, kontrabasistą Christianem Ramondem i Klausem Kugelem oraz trio z polskimi muzykami Marcinem i Bartłomiejem Olesiami.

Przez ponad dekadę, na przełomie lat 80. i 90. był wykładowcą akademickim, najpierw na Uniwersytecie w Duisburgu, a potem w Instytucie Muzykoterapii Uniwersytetu Witten/Herdecke i autorem audycji w Westdeutscher Rundfunk.

Niemal od samego początku działalności scenicznej Theo Jörgensmann był szczególnie oddany improwizacji, nie tylko jako aktywny muzyk, ale także jako publicysta. Był autorem książki podejmującej tematy filozoficzno-estetyczno-społeczne „Ethics of Improvisation”.